19.7.09
Por scio kaj progreso
de Reinhard Jellen
Pri povreco kaj socia maljusteco (3)
"Sed kun la diferenco rilate la distribuadon ekestas la klasdiferencoj. La socio dispartiĝas en privilegiitajn kaj malprivilegiitajn, ekspluatantajn kaj ekspluatatajn, regantajn kaj regatajn klasojn kaj la ŝtato, al kiu evoluiĝis plu la nature kreskintaj grupoj de samtribaj komunumoj, komence nur por la plenumo de komunaj interesoj (ekz. aspergado en la oriento) kaj pro la protekto al ekstere, ekde nun ricevas same tiom la taskon konservi per perforto la viv- kaj regokondiĉojn de la reganta klaso kontraŭ la regata."
Frederiko Engels: Herrn Eugen Dührings Umwälzung der Wissenschaft = Fundamenta ŝanĝiĝo de la scienco fare de Eugen Dühring (MEW 20; S.137 f)
Plej minacataj de povreco estas tiuj homoj, kiuj falis el la okuporastrumo kaj tial nepre bezonas la karitatŝtatan subtenon: jen senlaboruloj, infanriĉaj familioj, senfamiliaj edukantoj de infanoj, pensiuloj kaj vidvinoj. Tiurilate la inoj plej ofte staras eĉ sur la plej malsupra socia rango. Parte inoj estas pro ilia naskokapablo okuporisko, almenaŭ tiom longe, kiom ili ne perlaboras tiom da mono, por povi pagi ĉiutage tri infanvartistinojn. Ili ja povus retiriĝi iam el la plusvalora ekspluatproceso dum pli longa tempo pro gravedeco, pro patrina forpermeso (en Germanio nur dum 14 semajnoj) aŭ pro la edukado de infanoj. Tion subtenas ankaŭ la ŝtato, kiu spite al mala propagando provas komplikigi la revenon de la patrinoj en la profesian vivon, ĉar inoj malŝarĝigas la karitatŝtaton pri nepageblaj laboroj, pro ilia nepagata familia - kaj reproduktada laboro. Ja kiu volus pagi por nepagebla laboro eĉ cendon?
Plu montriĝas, ke la ŝtato havas evidente malmulte da intereso plifaciligi kaj agrabligi la vivon al tiuj, kiuj nepre bezonas ŝtatan subtenon. Aldoniĝas kiel plia ŝarĝanta afero, ke senlaboruloj estas submetitaj al socia kaj persona subpremado. Parte oni rigardas senlaborecon kiel specon de infekta malsano. Ja kiu volas havi inter siaj konatoj perdulon en socio, en kiu ĉiuj devas esti malstreĉitaj, feliĉaj kaj freneze ĝojaj, precipe tiukaze, se oni mem troviĝas en la danĝero fariĝi unu el ili? Aliflanke ekde Hartz IV, la senlaboruloj sinkas en definitive asimetrian rilaton kun la socio. Ĉar la senlaboruloj ne plu kapablas zorgi mem por sia porvivo (t.e. lia ekspluatiĝo) la stato de civitano nerekte estas forprenata de ili kaj ili devas vivi plu kiel helotoj aŭ metekoj (en la greka historio fremduloj kun tre limigitaj rajtoj).
Sed ĉe tiu ŝtupo la socia proskribo, la socia bojkoto kaj senrajtigo ne haltas. Ĉar la plejmulto de salajrodependigitoj jam delonge subjektivigas objektive ekzistantajn kondutmanierojn adekvatajn al la merkatmekanismo kun ĉiuj submetigaj strategioj kaj perfortotendencoj, kiuj ankaŭ ĝuste estas perigitaj de la regantaj gvidmodeloj de individua sukceso kaj malsukceso, videblas la klaskaraktero de provreco kaj senlaboreco nur malofte.
Povrecon oni ne klarigas el la ekonomia strukturo - laŭ la situo de konjunkturo aŭ krizo la merkato aŭ forpuŝas laborfortulojn aŭ sorbas ilin - sed oni perceptas ĝin kiel personan sorton, kiel personan malsukceson.
tradukis Donjo & Cezar
el la maldekstra gazeto "Juna Amiko"
Rimarko: Hartz IV estas en Germanio tielnomata ŝtata financa subteno por senlaboruloj sur la plej malsupra ŝtupo de la socio. Subteno, kiu ne sufiĉas por morti, kaj ne por vivi.
18.7.09
Troigita bredado de la hispanaj habsburgoj

Troigita bredado
La grandaj reĝofamilioj dum jarcentoj geeziĝis nur inter si, por teni pura sian sangon - kaj kelkaj el ili pelis sin per tio en la pereon. Genetikistoj la unuan fojon pli severe ekzamenadis la genealogion de la hispanaj habsburgoj, kiuj en la deksesa kaj deksepa jarcentoj regis mondoregnon, kaj la genetikistoj ekkonis klarajn simptomojn de endogamio. La portretoj de la kortegaj pentristoj montras, kiel degeneris la habsburgoj dum dekses generacioj: Ilia malsupra makzelo kreskis ekstreme, ekestis la karakteriza "habsburga vizaĝo" kun antaŭstaranta mentono kaj ŝvelinta malsupra lipo. Ilia lasta unue naskita filo, Karlo II. , nomata "El Hechizado" (la ensorĉito), estis malgranda, korpe kaj anime malforta, suferis je rompiĝemaj ostoj, havis digestajn problemojn kaj antaŭtempajn semeljakuladojn. Nun la esploristoj ĉe li diagnozis heredajn ĝenojn de la hormono- kaj de la acido-bazo- rilatoj. Li mortis en la jaro 1700 spite al du geedzecoj sen infanoj.
tradukita de Donjo & Cezar
el PM 08/ 2009
10.7.09
8.7.09

Klaus - Dieter Untch
"Mia paĉjo estas eksterlandano sen barbo"
En la erao de la paragrafoj por ordo kaj kontrolo por la prospero de la demokrata libero super la civilizitaj civitanoj, troviĝas interne de la Eŭropa Unio lando, kiu instigas tian bonkoran homon kiel min al tio enmeze de la pelmelo de burokrataj puberecaj fazoj, rezigni pri mia patreco aŭ naskigi anonime miajn estontecajn infanojn. En tia privilegiita lando mi pasigas ĝuste miajn plej feliĉajn jarojn, ne nur kiel muzikisto, sed antaŭ ĉio kiel familia patro. La avantaĝoj de mia profesio ebligas al mi ĉeokazajn koncertvojaĝojn ekstere de la gardantaj landolimoj. Tiujn vojaĝojn mi devas danki antaŭi ĉio al la fakto, ke mia bona famo tre antaŭiras al la rekomenca reputacio de mia elektita loĝlando Rumanio. Intertempe nia kvinjara filino Izabela tiom bone akordiĝis en la familian vivon, ke ŝi meritus ŝin pli ol nur tute pravigite, akompani min dum miaj vojaĝoj. Kompreneble nin akompanu ankaŭ ŝia panjo, ĉar ŝi estas rilate la edukadon de mia filino mia absoluta instumastrino.
Sed nun ni do bezonis unue pasporton por mia filino Izabela por povi legale vojaĝi en la landon de la neŭtralaj ebloj, kiu ne apartenas al la EU, kaj tial nomiĝas nur Svisio. Tion ni decidis je lundo en solena familia kunsido. Plenaj de atendoj ni enpaŝis marde la pasportoficejon je la naŭa, por kiel eble plej rapide fari la necesan por tiu afero. Ni ja ne volis riski ion rilate la flugon, kiu tamen komenciĝus nur post kelkaj semajnoj. Ĉe la giĉeto akceptis nin la severa rigardo de certe korekta oficistino: „Kiun deziron vi havas?!“
„Ni volas skribe peti pasporton por nia filino.“
„ Por pasportoj estas malfermite nur ekde la dekdua - bonvolu reveni pli poste."
Ni revenis horon pli poste je la dektria, kiam ni perpleksigate konstatis, ke la giĉeto estas malfermita. Je la fenestreto de la giĉeto atentigo videblis, kiun ni certe pretervidis: „Por pasportoj malfermite - ĝis la dektria.“
Sekvatage ni atendis je tagmezo plene koncentriĝante la salutkomenton de la tiel korekta oficistino. La severa rigardo anoncis nenion promesplenan: „Unue vi devas pagi en la impoŝtoficejo kaj poste ĉe nia komercbanko la necesajn kotizojn por la pasporto. Tiam vi bezonos kopion de la geedziĝa certifikaĵo, krome identigilojn de la gepatroj – de notario skribe atestita. Ĝis revido. Bonvolu, la sekvanta!“
Ĉar en vero la plej bona el ĉiuj edzinoj staris ĉe la giĉeto, kaj mi post ŝia dorso serĉis diskretan protekton kontraŭ la severaj rigardoj de la oficistino, mi estis ja la sekvanta. „ Bonan tagon, mi estas la edzo de la ino antaŭ mi, se ni sukcesos pri tio post kvindek minutoj fini la necesajn aferojn, ĉu tiam eventuale eblos, ke...?!“
„Ne disipu la valorplenan tempon de miaj klientoj - la sekvan, bonvolu!“ Kiam mi jam heroe volis protesti, mia edzino energioplene fortiris min de la danĝera fronto de streĉita kunpuŝiga kurso, kie mi ĝuste troviĝis.
„Sed tiel ni neniam sukcesos", mi balbutis.
„Forgesu tion, venu, ni unue plenumu la postulaĵojn por la paperoj.“
Tagon pli poste, ĵaŭde ni bonŝance jam kunhavigis ĉion postulitan kaj komplikitan ĝustatempe ĝis la dekdua. Perpleksigate ni ree trovis nur la fermitan giĉeton. Sur ĝi estis nun ŝildo: Ĵaŭde de la naŭa ĝis la deka fermite por vojaĝpasportoj. Vendrede libertempo. Ekde lundo dek tagojn forpermeso. “
„Nu, grandioze - sed kiel nun plu?" Mi ĵus komencis serĉi panike elirvojon por povi tiel daŭrigi plu miajn plej bonŝancajn jarojn?!, kiam atingis min la eĥo de mia pli bona duono. Rezigne mi proponis sekvi la indikon de la ŝildo: "Nu, ni do simple dek tagojn forpermesu!“
Ripoziĝinte ni staris dek tagojn poste ree ĉe la giĉeto. Ĝustatempe je la dekdua ni volis esti la unuaj klientoj. Ni ja ne estis la unuaj, sed la solaj. Super la giĉeto legeblis nun nova ŝildo: „Por vojaĝpasportoj: Lunde ĝis vendrede, de la naŭa ĝis la deksepa horoj , plej afable malfermite. “
Ni ree estis perpleksigitaj. El la giĉeto rigardis nin tute afable nova, linda vizaĝo. Nia perplekseco duobliĝis. „Kion vi deziras?!"
Mi elpaŝis el la ombro de mia edzino. „Pasporton por nia filino“, ni respondis ambaŭ kvazaŭ en ĥoro.
„Tre bone, vi bezonas unue...“
„Ni jam ĉion kunhavas“, ni reagis denove en kutimiginta spontaneco.
„Eĉ mian filinon“, mi aldonis tre ĝentile: „Via kolegino havis...“
„ Sensencaĵo, ne estas plu kolegino", ŝi interrompis nin kaj kontrolis niajn paperojn, „ŝi trovis en Hispanio novan profesion ĉe frambobieno. Oni elĵetis ŝin de ĉi tie.“
„Ho, tio iras ja rapide rilate la kuniĝon de Eŭropo, mi konstatis ĝojigite.
„Ne tro haste“, interrompis nin la afabla oficistino: "Ni havas EU-problemon, vi estas eksterlandano.“
„Jes ja, mi estas germano, ĉu tio estas problemo?“
„Ne nepre, sed ni bezonas de la notario certifikaĵon, ke vi kiel eksterlanda patro konsentas la vojaĝon."
„Jes ja, sed ni estas ja nun en la Eŭropa Unio."
„Kiam vi fariĝis patro, ni ankoraŭ ne estis membro de la EU."
„Ĉu tio eble estas mia kulpo?"
„Ĉu estas mia kulpo, ke vi fariĝis patro kiel eksterlandano kaj ekstere de la EU?“ Ŝi rigardis ankoraŭ afable al mi.
Mi kapitulaciis: "En ordo - ni iros tuj al la notario!"
Kelkajn minutojn poste ĉe la notario. Ruza juna ulo, perfekte aspektanta laŭstile, parolis al mi: „Kion vi deziras!?“
„Mi bezonas pasporton por mia infano.“ Lerte mi provis kaŝi mian nervozecon.
„Ho ve, mi tre bedaŭras tion; ĉi tie vi malĝustas, la pasportoficejo estas nur kelkajn minutojn for de ĉi tie.“
„Ho ve, pardonon - mi celas diri - ke mi ĵus venas de la pasportoficejo, mi bezonas de vi ateston, ke mi kiel patro de la infano...“
„Ĉio en ordo, nun vi estas ĝusta ĉi tie, ĉu vi havas la ateston pri via patreco?“
„Por kio patrecan certifikaĵon?" Mi estis eksplodonta.
„Bonvolu trankviliĝi. Ni estas nun ano de la EU, kaj tial nun ĉio severe reguligendas. Tiuj el Bruselo estigas enorman premon.“
"Sed ĉi tie estas mia filino – momenton“ mi vokas preskaŭ panike en la atendokoridoron. „Izabela - venu al paĉjo! “
Izabela aperas tute obeeme kaj tute senkulpa pri la tuta afero.
„Jen, mia filino similas al mi tute laŭvizaĝe. Por kio mi bezonas ateston por mia patreco?“
„Nu, tio estas la nova regulo, la devizo: sekura esta sekura.“
Mi kriis pro helpo. Mia edzino aperis, solidarece mishumurigite: „Kie brulas?“
Mia voĉo faris salton: „Diru al la sinjoro notario, ke mi estas la patro de tiu infano, vi estas mia ĉefatestanto!“
„Ne spektaklu antaŭ via filino, mi petas...“
„Rigardu, junulo...“ mi kriis al la notario: „ mi estas la patro - kun aŭ sen EU!“
„Se vi ne tuj finas tiun tonon, mi vokas la policon – kun aŭ sen EU!“ ,moke repikumis la notario.
„Haltu - momenton - tio estas miskompreno“, atakis la plej bona el ĉiuj edzinoj. „Ĉi tie estas la naskiĝdokumento de nia filino.“ Ŝi jam tiom ofte savis mian vivon. Ĉifoje ankaŭ mian honoron. „Nu, kial ne tuj tiel, nu do, jen ni ja klarigis la aferon: vi estas ja eksterlandano,ĉu?“
„Ne nomu min eksterlandanon, mi estas nur homo kaj samtempe la patro de tiu ĉi infano kaj mi estas ĉi tie, ĉar...“
„ Jam en ordo, tion ni enordigos,“ trankviligis min la notario. La situacio ŝajne malakriĝis.
„Bonvolu - vian identigilon!“ Mi transdonis mian identigilon.
„Ve, sur la foto vi estas barbulo" rimarkis la notario.
Mi klarigis tion: „ Jes, estas malnova foto, antaŭ mia edzeco, tiam mi ankoraŭ estis barbaro, nun mi estas honorinda civitano de la EU kaj tute amplena familia patro. Mi razas min regule, ĉu tio estas problemo?“
„Por mi ne, sed por via certifikaĵo, vi unue devas kreskigi la barbon kaj reveni post kelkaj semajnoj. Mi nun ne povas doni al vi ateston. Komprenu, la EU postulas tion."
Mia kapitulacio atingis sian kulminon. Ĝis la arbo estos kreskinta, mi delonge vojaĝos de koncerto al koncerto. Sen filino Izabela. Ke mia pasporto senvaliĝis, tio dum la vojaĝo ne ludis rolon. Nur miajn koncertojn oni volis nuligi, se mi ne razus mian barbon - pro la foto sur la afiŝoj, kie mi tiom fidinda kaj ŝerculeme ridetas sen barbo. Ne pro la Eŭrpoa Unio. Kapitulacioj de tia speco apartenas pli kaj pli al mia ĉiutaga vivo, por esti sukcesa, kaj tial mi lasis razi mian barbon.
Se oni demandas mian filinon, kiu estas ŝia paĉjo, ŝi respondas tute fiere kaj rapide kiel fulmo: „Mia paĉjo estas eksterlandano sen barbo!“
Rimarkoj: La teksto de Klaus - Dieter Untch, jen sur la foto, estas pruvo, ke la libro de B.Traven estas plu tre aktuala, komparu al ĉapitro 11 de B.Traven: La Mortula Ŝipo
Mi trovis la tekston ĉe ipernitiano Klaus Dieter Untch.
5.7.09
Orgioj de bestoj
Orgioj de bestoj
Organismoj scias nur unu vivcelon: sin pliigi – tiurilate multaj bestoj estas tre kreivaj. Apenaŭ kreskas en marto la temperaturoj en Eŭropo, la leporoj komencas sian sovaĝan amludon. Grego da leporoj ĉase persekutas leporinon kelkfoje du horojn. Tiu, kiu havas la plej grandan persistemon, rajtas kopulacii kun ĝi. Leporinoj unu tagon en ses semajnoj estas fekundaj, post 42 tagoj ili naskas idojn. Jam post 36 tagoj nova fekundigita ovoĉelo povas ennestiĝi en la utero. Pro tiu duobla gravedeco leporino naskas ĝis dek idojn ĉiujare. La virleporoj estas enkorpiĝintaj ekzemploj por la fekundeco.
Papo Zacharias rigardis ilin endanĝerigantoj por la moralo kaj malpermesis manĝi ilin en 751 p.K. Al orgio sen fino similas ankaŭ la vivo de ĉimpanzogrupo. Ĉiu ĉiam kopulacias kun ĉiu, ino ĝis 1500 fojojn ĝis ĝi fariĝas fekunda. Ĉe tio la naturo havas intencon: Ju pli promiskuaj estas la damoj des pli forta estas la spermokonkurado kaj des pli granda la genetika diverseco.
La reĝo de la bestoj, la leono, amas la leoninon 45-foje ĉiutage, ĉiufoje nur kvin sekundojn, en la daŭro de ses tagoj. Ĉe la rinoceroj la unuiĝo daŭras horon. Ĝis kvindek fojojn dum tri minutoj elversiĝas la semo en la inon. Tiu daŭra „pripafado“ sekurigas la fekundigon. Elefantoj karesas sin per siaj rostroj dum 45 minutoj antaŭ ol ili post tri minutoj finas la seksumon. Pli krudaj moroj regas en la profundoj de la maroj. Gigantaj sepioj malfermŝiras per siaj penisoj la haŭton de la ino kaj bombardas ĝin per semokartoĉoj kiuj estas grandaj dudek oble dudek centrimetrojn - manke de inoj ili uzas ankaŭ aliajn virsepiojn aŭ se nepre necesas eĉ sin mem. La profundmara fiŝkaptistino, nomata ankaŭ mardiablo, vivas en simbioso kun 50 nanoviroj, kiuj mordiĝas en ĝin.
Tiuj fekundigas siajn ovojn kaj por tio estas nutrataj de la ino. En la kuro de la tempo la virfiŝoj kunŝrumpas al nura seksorgano. Pli romantika estas la amo ĉe la kapreoloj, kiuj festas en julio kaj aŭgusto sian nupton. Por ke la kapreolidoj ne estu naskitaj post kvin monatoj en frida vintro, malrapidigas hormonoj la evoluon de la ovo ĝis decembro. La rinocerobirdo masonigas sian fekundigitan edzinon en karceron el argilo kaj herboj. Nur truo restas malferma por nutri la edzinon kaj la idojn: ne estas speco de ĉastecozono, sed besta fortikaĵo, kiu konservas la idojn kontraŭ nestrabistoj. Ĉe la talgala-kokoj la viro estas dotita teknikulo. El malsekaj folioj ĝi konstruas idokeston, kiu elkovas 30 ovojn interne de dek semajnoj. Kun sia lango la koko mezuras la temeperaturon dufoje ĉiutage. Se ĝi estas tro alta, li skrapas sablon sur la foliojn. Ĉe la cervoskarabo ĝis 50 virskaraboj fervore klopodas pri la favoro de ino. Ĉe tio ili prezentas senpardonemajn batalduelojn per siaj kornaroj. La venkinto post la amorado estas tiom elĉerpita, ke ĝi mortas.
tradukis Donjo & Cezar laŭ PM
kaj www.tierenzyklopaedie.de
21.6.09
20.6.09
Ida - la praavino de la homaro

La praavino de la homaro
47 milionojn jarojn aĝa maljuna fosilio estas evidente la praulo de ĉiuj primatoj
Sciencistoj sciigis la malkovron de la plej maljuna primato de la mondo. La besto, vivinta antaŭ 47 milionojn da jaroj, laŭ ili estas rekta praŭlo kaj de ĉiuj nun vivantaj simioj kaj de la homo. Ke la ŝtoniĝinta praulo estas konservita je naŭdek kvin procentoj, validas kiel scienca sensacio. Nur la maldekstra kruro mankas.
La ekzemplero, al kiu donis sciencisto pro lia filino la nomon Ida, estas ina kaj vivis mallonge post la ekesto de la unuaj primatoj. La fosilio tiel bone konserviĝis, ke videblas la felo, la molaj partoj kaj eĉ la lasta manĝo: La besto havis ĉe sia morto fruktojn kaj foliojn en sia ventro.
Privataj fosilikolektistoj estis trovintaj la fosilion jam en la jaro 1983 en la ardezoriĉa fosaĵo Messel ĉe Darmstadt en Germanio kaj retenis ĝin ĝis la du lastaj jaroj por si mem. Kiam oni tiam ofertis la du partojn de la disrompiĝinta fosilio por vendo, la naturscienco de Oslo uzis la okazon. La tiea primatesploristo Jörn Hurum ekkonis la egan aktualecon de la trovaĵo. Kune kun germanaj kaj usonaj ekspertoj li ekzamenis la fosilion helpe de plej modernaj analizmetodoj, interalie en komputilotomografo. Je la unua rigardo la estaĵo havas similecon kun lemuroj, do kun duonsimioj tiaj, kiaj ankoraŭ nun vivas en Madagaskaro. Sed la sciencistoj ekkonis, ke mankas al ĝi tipaj lemuraj rekoniloj, por ekzemplo kunkreskintaj dentoj. Krome oni trovis dikfingrojn kontraŭajn al la ceteraj fingroj - tipaj rekoniloj de primato. Ankaŭ antaŭsignoj por ungegoj ne ekzistas, por tio la besto havas fingrajn ungojn.
La sciencistoj supozas, ke la ŝtoniĝinta ekzemplero vivis ĉirkaŭ naŭ monatojn, kio estus laŭa al sesjara homo. Plenkreskiĝinte la speckunuloj de Ida pezis proksimume unu kilogramon. Inklude de la vosto la praprimatoj atingis la alton de iom pli ol duono de metro. "Por mi tiu fosilio estas la oka mondmiraklo. Ion tian la mondo ankoraŭ ne vidis", diris la paleontologo Jens Franzen de la Senckenmont-muzeo Frankfurt, kiu partoprenis la analizon.
La publika konatigo de la trovo organizis la sciencistoj kun granda varba efiko en la Muzeo de Naturaĵa Historio en Nov-Jorko. La publikigo de la sciencaj detaloj okazis en la Public Library of Science en la interreto.
tradukis Donjo & Cezar laŭ artikolo de Patrick Illinger en la Sudgermana gazeto, numero 115 en 2009





